İspanya’nın Barselona kentinde düzenlenen kongrede sunulan çalışma; İspanya, Şili, Arjantin ve İrlanda’dan bilim insanlarının ortak çalışmasıyla gerçekleştirildi. Araştırma kapsamında, çok dilliliğin yaygın olduğu İspanya’nın Bask bölgesinde yaşayan 728 gönüllünün beyin aktiviteleri analiz edildi. Yapay zekâ destekli yöntemlerle katılımcıların biyolojik beyin yaşı hesaplandı. Elde edilen verilere göre iki dil konuşabilen kişilerin beyinleri, yalnızca tek dil bilen bireylere kıyasla ortalama 6 yıl daha genç göründü.

DİL SAYISI ARTTIKÇA FARK BÜYÜYOR

Araştırmanın sonuçları, konuşulan dil sayısının artmasının beyin yaşı üzerinde daha belirgin bir etki oluşturabileceğini gösterdi. Üç dil bilenlerde biyolojik beyin yaşı yaklaşık 7 yıl daha genç hesaplanırken, dört ya da daha fazla dil konuşan kişilerde bu farkın ortalama 13 yıla kadar çıktığı belirlendi.

SİNİR BAĞLANTILARINI GÜÇLENDİRİYOR

Bilim insanları, yaş ilerledikçe beyin hücreleri arasındaki sinir bağlantılarının zayıfladığını ve bunun hafıza ile düşünme becerilerinde gerilemeye yol açtığını belirtiyor. Araştırmaya göre yeni bir dil öğrenme süreci, beynin farklı bölgelerini sürekli aktif tutarak sinir ağlarının korunmasına yardımcı oluyor. Bu durum bilişsel dayanıklılığı artırırken yaşlanmanın beyin üzerindeki olumsuz etkilerini de yavaşlatabiliyor.

ERKEN BAŞLAMAK ÖNEMLİ, ANCAK TEK KRİTER DEĞİL

Çalışmanın yazarlarından Dr. Lucia Amoruso, elde edilen sonuçların yalnızca konuşulan dil sayısıyla açıklanamayacağını ifade etti. Amoruso’ya göre öğrenilen dillerde ulaşılan yeterlilik düzeyi, ikinci dilin hangi yaşta öğrenilmeye başlandığı ve bu deneyimin ne kadar sürdüğü de beyin sağlığı açısından önemli faktörler arasında yer alıyor. Bu nedenle çok dilliliğin etkisi, sadece “iki dil bilmek” üzerinden değerlendirilemez.

YAŞAM BOYU DİL EĞİTİMİ ÖNERİLİYOR

Araştırmayı değerlendiren Atina Ulusal ve Kapodistrian Üniversitesi’nden nörobilimci Prof. Christina Dalla, dil eğitiminin yalnızca okul yıllarıyla sınırlı kalmaması gerektiğini söyledi. Dalla, yeni bir dil öğrenmenin her yaşta zihni çalıştıran en etkili bilişsel egzersizlerden biri olduğunu belirterek, yaşam boyu dil öğrenmenin desteklenmesinin önemine dikkat çekti.

SONUÇLAR TEK BAŞINA ÇOK DİLLİLİĞE BAĞLANMAMALI

Araştırmanın bulgularını değerlendiren Loughborough Üniversitesi Biyolojik Psikoloji Profesörü Eef Hogervorst ise sonuçların temkinli yorumlanması gerektiğini vurguladı. Hogervorst, birden fazla dil bilen kişilerin genellikle kitap okuma, müzik aleti çalma, sürekli öğrenmeye açık olma ve zihni aktif tutan diğer alışkanlıkları da daha sık benimsediğini belirtti. Bu nedenle beynin daha genç görünmesinde yalnızca çok dilliliğin değil, genel yaşam tarzının da etkili olabileceğini ifade etti.

Bu alışkanlık beynin yaşlanmasını engelliyor yazısı ilk önce Bella Türkiye üzerinde ortaya çıktı.

Android 2.26.27.2 beta güncellemesiyle (bazı kaynaklarda 2.26.7.2 olarak da anılan sürümle) birlikte kullanıcılara sunulan bu araçlar, akıllı saat uygulamalarının akıllı telefonlara olan göbekten bağımlılığını ciddi oranda azaltmayı hedefliyor.

TELEFONA DOKUNMADAN YENİ SOHBET BAŞLATILABİLECEK

2023 yılında Wear OS için ilk resmi uygulamasını çıkaran WhatsApp, o dönem kullanıcılarına yalnızca gelen mesajları okuma, temel yanıtlar verme ve sesli not gönderme gibi sınırlı bir alan tanıyordu. Yeni güncellemeyle birlikte artık telefonunuz yanınızda olmasa dahi doğrudan akıllı saatinizin ekranından rehberinizdeki herhangi bir kişiyle sıfırdan yeni bir sohbet başlatabileceksiniz. Özellikle telefonun evde unutulduğu, sporda ya da yürüyüşte olduğu anlarda bu bağımsızlık, kullanıcılara büyük bir hareket özgürlüğü tanıyacak.

BİLEKTEN BASİT KAYDIRMA HAREKETLERİYLE SOHBET YÖNETİMİ

Yeni arayüz kodlamaları sayesinde akıllı saat üzerindeki sohbet listesi çok daha işlevsel hale getirildi. Kullanıcılar artık saat ekranındaki bir sohbetin üzerine gelip küçük bir kaydırma (swipe) hareketi yaparak şu gelişmiş komutları anlık olarak uygulayabilecek:

Okundu / Okunmadı Olarak İşaretle: Gelen yoğun mesaj trafiğinde, daha sonra telefondan detaylıca bakılmak istenen sohbetler tek bir dokunuşla “okunmadı” olarak işaretlenebilecek. Grup sohbetlerindeki bildirim sayıları da içeriğe girmeden sıfırlanabilecek.
Sohbet Sabitleme (Pin): En çok konuşulan veya acil olan kişi/gruplar, saatteki ana listenin en üstüne kilitlenebilecek.
Arşivleme: Saat ekranındaki kalabalığı önlemek adına, aktif olarak kullanılmayan eski sohbetler doğrudan arşiv klasörüne gönderilerek ana ekrandan gizlenebilecek.
Sessize Alma (Mute): Özellikle durmaksızın bildirim gönderen kalabalık gruplardan gelen uyarılar, doğrudan bilekten susturulabilecek.

KADEMELİ OLARAK DAĞITILIYOR

Söz konusu yeni nesil yönetim araçları şu an için Google Play Store üzerinden WhatsApp Beta programına kayıtlı olan belirli test kullanıcılarının erişimine açıldı. Güncelleme sunucu taraflı (server-side) bir mimariyle parça parça aktif edildiği için, cihazında henüz bu özellikleri göremeyen kullanıcıların birkaç hafta daha beklemesi gerekebilir. Test süreçlerinin başarıyla tamamlanmasının ardından, tüm bu özelliklerin yakın dönemde global ölçekteki kararlı (stabil) sürüme entegre edilmesi bekleniyor.

Akıllı saatlerde WhatsApp devrimi yazısı ilk önce Bella Türkiye üzerinde ortaya çıktı.

YENİ VERİLER NE DİYOR? REKOR KÜTLE DÜŞÜŞÜ GELDİ

University of California, Irvine (UCI) liderliğindeki uluslararası bir astronom ekibi, McDonald Gözlemevi’ndeki Habitable-zone Planet Finder (HPF) gibi son teknoloji spektrografları kullanarak gezegeni yeniden mercek altına aldı. Çıkan sonuçlar heyecan verici:

Daha Hafif, Daha Kayalık: Yapılan 130’dan fazla yeni ölçümle gezegenin kütlesi revize edilerek Dünya’nın 2.3 katına düşürüldü. Bu durum, GJ 3378 b’nin kalın gaz bulutlarıyla kaplı boğucu bir yer olmak yerine, tıpkı Dünya gibi taş ve kayalardan oluşan sert bir yüzeye sahip olma ihtimalini tavan yaptırdı.
Tam “Goldilocks” Bölgesinde: Gezegenin yıldızı etrafındaki dönüş süresi (yörünge periyodu) 21.4 gün olarak netleştirildi. Kendi küçük kırmızı cüce yıldızına yakın olsa da yıldızın ısısı düşük olduğu için gezegen, suyun sıvı halde kalabileceği muhafazakar “yaşanabilir bölge” (Goldilocks) içinde kalmayı sürdürüyor.
Sıcaklık İdeal: Atmosfer etkileri hesaba katılmadan yapılan hesaplamalara göre gezegenin yalın sıcaklığı 0 °C (272 K) civarında. Bu da onu Güneş’ten aldığımız radyasyon miktarının %90’ını alan, sıcaklık dengesi muazzam bir aday yapıyor.

EN BÜYÜK TEHLİKE: “KOZMİK KIYI ŞERİDİ”

Her şey harika görünse de GJ 3378 b’nin önünde çözülmesi gereken devasa bir biyolojik engel var: Atmosfer koruması.

Gezegen, astrofizikçilerin “Kozmic Shoreline” (Kozmik Kıyı Şeridi) adını verdiği kritik bir sınırda yer alıyor. Her ne kadar etrafında döndüğü GJ 3378 yıldızı “sakin” bir kırmızı cüce olarak bilinse de, bu tarz yıldızların yaydığı güçlü rüzgarlar ve radyasyon, kendilerine yakın yörüngedeki gezegenlerin atmosferlerini zamanla tamamen süpürüp yok edebiliyor. Eğer gezegen güçlü bir manyetik alana sahip değilse, atmosferini çoktan kaybetmiş ve kupkuru bir radyasyon çölüne dönmüş olabilir.

KESİN CEVAP 2040’LI YILLARDA GELECEK

Şu anki mevcut teknolojik sınırımızla bu uzak dünyada solunabilir bir hava veya su buharı olup olmadığını doğrudan görüntüleyemiyoruz. Ancak bu durum uzun sürmeyecek. NASA’nın 2040’lı yıllarda uzaya fırlatmayı planladığı Habitable Worlds Observatory (Yaşanabilir Dünyalar Gözlemevi) gibi doğrudan görüntüleme kapasitesine sahip dev teleskoplar, GJ 3378 b’nin atmosferik bileşenlerini analiz ederek orada gerçekten yaşayıp yaşayamayacağımızı bize kesin olarak söyleyecek.

Kozmik komşumuzda yeni heyecan yazısı ilk önce Bella Türkiye üzerinde ortaya çıktı.

WWDC26 DEVRİMİ UYGULAMAYA YANSIYOR

Geçtiğimiz aylarda düzenlenen Dünya Geliştiriciler Konferansı (WWDC26) kapsamında dil engellerini kaldırmaya yönelik vizyonunu paylaşan Apple, ilk adımı App Store Connect üzerindeki yerelleştirilmiş meta verileri 11 yeni dille destekleyerek atmıştı. Ardından duyurulan iOS 27 ile çok dilli klavye ve metin girişi iyileştirmeleri belirginleşti. Özellikle Afrikaanka, Guarani ve Zulu gibi yerel dillerin klavyeye eklenmesiyle başlayan bu küresel kapsayıcılık hamlesi, doğrudan Apple Çeviri uygulamasına da yansıtıldı. Geçmişte rakiplerine göre daha dar bir dil yelpazesine sahip olduğu için eleştirilen platform, son güncellemeyle aradaki farkı hızla kapatıyor.

YENİ DİLLER VE BÖLGESEL ŞİVELER EKLENİYOR

Dünyanın en çok konuşulan ana dillerini halihazırda destekleyen uygulamada, Avrupa’nın kuzeyindeki popüler diller ve bölgesel şiveler konusunda eksiklikler bulunuyordu. iOS 27 Beta 3 sürümünün kodlarında fark edilen ve sonbaharda herkesin kullanımına açılacak olan yeni paket; Geleneksel Kantonca, Danca, İbranice, Malayca, Norveççe, Portekizce (Portekiz şivesi), İsveççe ile İspanyolcanın Meksika ve ABD şivelerini içeriyor. Bu sayede sistem, diller arasındaki yöresel kelime farklılıklarını ve telaffuz inceliklerini de algılayarak daha doğal sonuçlar üretiyor.

İNTERNETSİZ VE GİZLİLİK ODAKLI KULLANIM

Apple Çeviri uygulamasını öne çıkaran en büyük avantaj, çeviri işlemlerini bulut sunucuları yerine doğrudan cihaz içerisindeki donanımla gerçekleştirmesi oluyor. Kullanıcılar, yeni eklenen dil paketlerini Wi-Fi üzerinden cihazlarına indirerek internet bağlantısının olmadığı uçak yolculuklarında veya sinyalin zayıf olduğu kırsal bölgelerde bile anlık sesli ve metinsel çeviri yapabiliyor. Cihaz içi çalışma modu, kullanıcı verilerinin dışarı sızmasını önleyerek şirketin gizlilik politikalarını destekliyor. Geliştiriciler için test aşamasında olan iOS 27 Beta 3 sürümünün ardından, yeni iPhone serisiyle birlikte kararlı sürümün eylül ayında tüm kullanıcılara sunulması bekleniyor.

Apple Çeviri için tarihi adım yazısı ilk önce Bella Türkiye üzerinde ortaya çıktı.

Uygulamanın ana ekranını oluşturan “Bugün” sekmesi, bu güncellemeyle birlikte çok daha zengin bir veri paneline kavuşuyor. Kullanıcılar artık daha önce alt menülerde kaybolan pek soul hayati sağlık verisini doğrudan ana ekrana birer kart olarak ekleyebiliyor. Bu yenilik sayesinde kalp atış hızı değişkenliği (HRV), dinlenme nabzı, solunum hızı, kandaki oksijen doygunluğu (SpO2), cilt sıcaklığı değişimleri, kan şekeri takibi ve günlük meditasyon süreleri tek bir bakışta görülebiliyor. Tüm bu metriklerin ana ekrana taşınabilmesi, özellikle kronik rahatsızlığı olanlar veya spor performansını anlık izlemek isteyenler için büyük bir konfor sunuyor.

Sağlıklı bir yaşamın en önemli anahtarı olan uyku takibi, Google Health 5.03 ile çok daha gerçekçi bir yapıya bürünüyor. Eski sürümlerde gece uykusu haricinde gün içinde yapılan kısa kestirmeler sistem tarafından tam anlamıyla analiz edilemiyordu. Yeni güncellemeyle birlikte, 20 dakikayı aşan tüm şekerlemeler artık 24 saatlik toplam uyku süresinin bir parçası olarak hesaplanıyor. Uyku sekmesinde kullanıcıları artık hem gece boyunca uyunan “Ana Uyku” süresini hem de gün içindeki şekerlemelerin eklenmesiyle oluşan “Toplam Uyku” süresini gösteren iki farklı grafik karşılıyor.

Google Health 5.03, sadece yeni özellikler getirmekle kalmıyor, aynı zamanda aktif sporcuların canını sıkan bazı kronik senkronizasyon sorunlarını da ortadan kaldırıyor. Özellikle yüzme aktivitelerinde bazı kullanıcıların karşılaştığı yanlış mesafe ve birim ölçüm hataları bu sürümle birlikte tamamen çözülüyor. Koşucuların ve bisikletçilerin en çok tercih ettiği platformlardan biri olan Strava ile yaşanan yükseklik kazanımı (irtifa) verilerindeki sapmalar da yapılan kod iyileştirmeleriyle eşitleniyor. Son olarak, metrik kartlarının yerini değiştirme ve gelişmiş yemek arama motoru gibi özellikler de bu güncellemeyle birlikte iOS kullanıcılarına sunularak iki platform arasındaki eşitlik sağlanıyor.

Uykunuzun her anı artık kayıt altında yazısı ilk önce Bella Türkiye üzerinde ortaya çıktı.

Apple ekosisteminde bir cihazı sıfırlamak veya eski bir sürüme döndürmek istendiğinde, sistemin Apple sunucularından dijital bir onay yani “imza” alması gerekiyor. Şirket normal şartlarda yeni bir yazılım yayınladıktan kısa bir süre sonra eski sürümün imzasını kapatarak kullanıcıları güncel tutmayı ve güvenlik açıklarından korumayı amaçlıyor. Ancak aradan on yıldan fazla zaman geçmesine rağmen iOS 6, iOS 8, iOS 9 ve iOS 10 gibi işletim sistemlerinin doğrulama fişinin aniden çekilmesi teknoloji dünyasında nadir görülen bir durum olarak yorumlanıyor. Bu durum çalışan cihazların bozulacağı anlamına gelmese de olası bir çökme, sistemi sıfırlama veya bilgisayar üzerinden IPSW dosyasıyla yeniden kurulum yapma ihtiyacında Apple sunucularının artık geçit vermeyeceğini gösteriyor. Yazılımsal bir sorun yaşayan cihazların kurtarılamayacak olması, bu modellerin onarılamaz birer elektronik atığa dönüşme riskini doğuruyor.

Apple’ın sunucu tarafında doğrulamayı durdurduğu kombinasyonlar arasında iPhone 5 için iOS 10.3.3, iOS 10.3.4 ve iOS 8.4.1 sürümleri yer alıyor. Zamanında sadece iPhone 5’teki GPS sorunlarını çözmek amacıyla çıkarılan özel sürüm de bu engellemeden kaçamıyor. Benzer şekilde iPhone 5c için iOS 10.3.3 sürümünün IPSW dosyaları, birinci nesil iPad mini ve iPad 2 için ise iOS 9.3.5, iOS 9.3.6, iOS 8.4.1 ve efsanevi iOS 6.1.3 kurulum yolları tamamen kapatılmış durumda.

Apple’ın bu hamlesinin arkasında, günümüzde iyice karmaşıklaşan siber güvenlik tehditleri ve eski iOS sürümlerinde yer alan, kötü niyetli kişilerin kullanabileceği bilinen büyük güvenlik açıkları yer alıyor. Şirket, aktif kullanıcı kitlesi yok denecek kadar azalsa da sunucu tarafındaki eski kayıtları temizleyerek ekosistem güvenliğinden taviz vermeyeceğini bir kez daha kanıtlıyor. Bu hamle, cihaz modifikasyonu yapan yazılım meraklıları, nostaljik ürünleri yaşatmak isteyen hobi sahipleri ve uygulama uyumluluk testleri gerçekleştiren bağımsız geliştiriciler arasında ise büyük bir hayal kırıklığı yaratmış durumda.

Efsanevi Apple cihazlarına büyük darbe yazısı ilk önce Bella Türkiye üzerinde ortaya çıktı.

Giyilebilir teknoloji pazarında şık ve dairesel minimalist tasarım çizgisini bozmayan Google, Pixel Watch 5 ailesinde bu yıl renk ve malzeme kalitesine odaklanıyor. Sızıntılara göre cihaz, mat ve parlak yüzey yapılarına sahip donanım varyasyonlarıyla estetik bir çeşitlilik sunacak.

Daha ince bilekler ve kompakt bir görünüm için üretilen 41 mm boyutundaki model; Koyu Antrasit (Dark Anthracite), Doğal Gümüş (Natural Silver), Pirit (Pyrite) ve Sıcak Altın (Warm Gold) olmak üzere dört farklı renk seçeneğiyle geliyor. Daha geniş ekran ve yüksek batarya kapasitesi sunan 45 mm versiyonu ise Sıcak Altın rengi hariç Koyu Antrasit, Doğal Gümüş ve Pirit renkleriyle raflardaki yerini alacak. Tasarım tarafında Koyu Antrasit ve yeni imza renk olan Pirit modellerinde çizilmelere karşı dayanıklı mat saten kaplama tercih edilirken; Doğal Gümüş ve Sıcak Altın versiyonlarında ise parlak cilalı metal kullanılacak.

Tüm dünyada teknoloji üreticilerini zorlayan donanım ve bellek tedariki sıkıntıları, Google’ın bu yılki fiyatlandırma politikasını da doğrudan etkiledi. Pixel Watch serisinin ilk modelinden bu yana fiyat çizgisini büyük oranda koruyan şirket, bu kez tüm varyasyonlarda yaklaşık 50 dolarlık (Avrupa pazarında ise 20 euro) bir fiyat artışına gidiyor.

Made by Google 2026 öncesi büyük sızıntı yazısı ilk önce Bella Türkiye üzerinde ortaya çıktı.

Oyun sektöründe uzun yıllardır devam eden fiziksel ve dijital rekabeti, Sony’nin aldığı bu sert kararla tamamen dijitalin lehine sonuçlanıyor. Kantan Games CEO’su Dr. Serkan Toto’nun finansal analiz raporlarına dayandırılan verilere göre, 70 dolar fiyat etiketine sahip birinci parti bir PlayStation oyunu kutulu olarak satıldığında, işin içine perakende mağaza karları, lojistik, paketleme ve disk üretim maliyetleri giriyor. Tüm bu masraflar düşüldüğünde Sony’nin eline net olarak yaklaşık 45.50 dolar kalıyor. Ancak aynı oyun PlayStation Store üzerinden dijital olarak satıldığında durum tamamen değişiyor. Mağazanın mülkiyeti doğrudan Sony’ye ait olduğu için aracı kurumların hiçbirine pay verilmiyor ve 70 dolarlık gelirin tamamı doğrudan şirketin kasasına kalıyor. Bu da satılan tek bir dijital kopya başına kabaca %54 oranında daha fazla kar elde edildiği anlamına geliyor.

Sony’nin asıl büyük finansal patlamayı yaşadığı nokta ise EA, Ubisoft veya Activision gibi üçüncü parti stüdyoların geliştirdiği oyunlarda saklı. Fiziksel bir üçüncü parti oyun diski satıldığında, Sony platform sahibi olarak sadece 10.50 dolar civarında sabit bir lisanslama ücreti alabiliyor. Dijital dünyada ise kurallar baştan yazılıyor. Bir oyuncu PlayStation Store’dan üçüncü parti bir oyun satın aldığında, Sony standart olarak %30 oranında platform komisyonu kesiyor. Bu da 70 dolarlık bir oyundan Sony’nin doğrudan 21 dolar kazanması demek. Yani şirket, başkalarının ürettiği oyunların dijital satışından, fiziksel disk satışına kıyasla tam iki kat daha fazla gelir elde ediyor. Finansal tablolar bu kadar cazipken, Sony’nin fiziksel medyayı korumak için çaba sarf etmesini beklemek ekonomik gerçeklerle uyuşmuyor.

Ekonomik veriler Sony yöneticilerinin yüzünü güldürse de, madalyonun diğer yüzünde geleneksel oyun alışkanlıklarını kaybetmek üzere olan milyonlarca tüketici yer alıyor. Fiziksel disklerin kalkmasıyla birlikte oyuncuların bitirdikleri oyunları satabildiği, takas edebildiği veya arkadaşlarıyla paylaşabildiği ikinci el pazarı tamamen yok oluyor; satın alınan bir oyun sonsuza dek tek bir hesaba kilitleniyor. Bunun yanı sıra dijital lisanslar, sunucular kapandığında veya hak sahipliği anlaşmaları bittiğinde tamamen yok olma riski taşıdığı için kütüphane ve arşivleme süreci tehlikeye giriyor. En önemlisi de perakende mağazalar arasındaki rekabet ortadan kalkacağı için tamamen dijitale geçildiğinde Sony, fiyat belirleme konusunda tek yetkili merci haline gelerek bir fiyat tekeli oluşturuyor. Sony’nin bu geçiş sürecini yönetirken oyuncuların tepkisini yumuşatacak hiçbir tüketici dostu adım atmaması ise büyük bir iletişim hatası olarak değerlendiriliyor.

Oyun dünyasında tarihi dönüm noktası yazısı ilk önce Bella Türkiye üzerinde ortaya çıktı.

Daha önce yalnızca ileri gitme seçeneğinin yer aldığı sağ üstteki üç noktalı taşma menüsü, Chrome 150 ile birlikte yeni bir çehreye büründü. Eklenen yeni geri butonu sayesinde kullanıcılar artık telefonun kendi sistem geri jestlerine veya ekranın altındaki navigasyon tuşlarına ihtiyaç duymadan, doğrudan tarayıcı menüsü üzerinden bir önceki sayfaya dönebilecek. Uzun süredir iOS (iPhone) platformunda standart olarak sunulan bu özellik, Android sürümüne de entegre edilerek tüm mobil platformlar arasında tutarlı bir kullanım standardı yakalanmasını sağlıyor. Özellikle büyük ekranlı telefonlarda ve katlanabilir cihazlarda tek elle kullanımı kolaylaştıran bu hamle, web navigasyonunu çok daha pratik hale getiriyor.

Chrome 150 sürümü sadece tek bir buton eklemekle kalmıyor, aynı zamanda menü hiyerarşisini de baştan aşağı düzenliyor. Güncelleme kapsamında tarayıcıdaki geleneksel bilgi (“i”) simgesi tamamen kaldırıldı. Bu butonun yerine, web sitelerinin izinlerini, çerezlerini ve gizlilik ayarlarını çok daha organize bir şekilde yönetmeyi sağlayan kapsamlı bir “Site kontrolleri” sekmesi eklendi.

Menü listesinde yapılan bu köklü değişiklikler ve yeni butonların yerleşimi, uzun süredir aynı dizilime alışmış kullanıcıların kas hafızasını bir süreliğine zorlayacak gibi görünüyor. Menüdeki yeni düzenleme sebebiyle sıklıkla kullanılan yer imleri (yıldız) simgesi ve indirme butonu sağ tarafa doğru kaydırıldı. Bir diğer önemli değişiklik ise web sitelerini telefona sabitlemeye yarayan “Ana ekrana ekle” seçeneğinde yaşandı. Google, Aşamalı Web Uygulamaları (PWA) entegrasyonuna dikkat çekmek amacıyla bu seçeneğin adını “Yükle ve kısayol oluştur” şeklinde güncelledi. Android cihazlar için aşamalı olarak dağıtılan bu yeni sürüm, tarayıcı deneyimini mobil uygulama kullanımına bir adım daha yaklaştırıyor.

Android kullanıcılarının beklediği an geldi yazısı ilk önce Bella Türkiye üzerinde ortaya çıktı.

Ekran başında geçirdiğimiz sürenin üzerimizdeki etkileri konusunda endişelendiğimizde, genellikle zihinsel etkilere odaklanıyoruz.

Ancak geçenlerde baktığımda, serçe parmağımda küçük, nasırlaşmış bir şişlik fark ettim. Tam da telefonumu tutarken destek aldığım noktadaydı.

Bu durum beni düşündürdü: Peki, telefonum vücudumun geri kalanına neler yapıyor?

Bunu öğrenmek için bazı uzmanlara danıştım. Aldığım yanıt pek de iç açıcı değil.

En güncel bilimsel bulgular, telefonunuzun ve dijital yoldaşlarının boyun şeklinizi değiştirebileceğini, görme yetinize zarar verebileceğini, motor becerilerinizi etkileyebileceğini ve kas gücünüzü azaltabileceğini gösteriyor.

Hatta insanlar teknoloji odaklı yaşam tarzımızın daha fazla kırışıklığa yol açtığından bile endişe ediyor. Üstelik bu fiziksel sorunların bazıları, zamanla bilişsel gerilemeye veya çok daha ciddi başka sorunlara da yol açabilir.

Neyse ki teknolojinin vücudunuza zarar vermesini istemiyorsanız, bu konuda yapabileceğiniz bazı şeyler var.

AÇIK HAVADA OLMAK MİYOPTAN KORUYOR

Miyop (uzağı görememe) oranları onlarca yıldır hızla artıyor. Değişen şeyleri düşünürsek, suçu teknolojiye atmak kolay.

ABD’de Ohio Eyalet Üniversitesi’nden optometri profesörü Donald Mutti “Çocukların göz gelişimini 20 yılı aşkın bir süre boyunca inceleyen, miyopinin başlangıcı ve ilerlemesi için risk faktörlerini araştıran bir çalışma yaptık” diyor.

Temel sorulardan biri, miyopi ile “yakın çalışma” arasında bir bağlantı olup olmadığıydı. Yani telefon gibi yüzünüze yakın bir şeye odaklanmanızı gerektiren işler. “Cevap ‘pek sayılmaz’ oldu” diyor.

Ancak çalışma başka bir şeyi ortaya çıkardı.

Açık havada geçirilen zamanın koruyucu bir etkisi olduğu görülüyor. “Dışarıdaki parlak ışık retinadan dopamin salımını uyarıyor” diyen Mutti, bunun gözlerinizin gelişimini etkileyebileceğini vurguluyor.

Teknoloji, zamanımızın daha büyük bir bölümünü kapalı mekanlarda geçirmemize yol açan küresel bir değişimin parçası.

Bu anlamda Mutti, cihazlarınızın gözleriniz üzerinde dolaylı bir olumsuz etkisi olabileceğine inanıyor.

Mutti’ye göre çözüm basit. Sadece dışarıda daha fazla zaman geçirmeniz gerekiyor.

Bu sadece gözleriniz için iyi değil, aynı zamanda daha iyi uyumanıza da yardımcı olabilir. Güneş ışınlarının zararlı etkilerinden kaçınmak için güneş kremi ve güneş gözlüğü takmayı unutmayın.

CİHAZLARI HANGİ AÇIDA TUTMALI?

Bu yazıyı bir telefonda okuyorsanız, muhtemelen bakmak için başınızı öne doğru eğiyorsunuzdur.

Bu “öne eğik baş duruşu” boynunuza 27 kilograma kadar baskı uygulayabilir.

Zamanla bu durum omurganızdaki disklere zarar verebilir, eklem ve kasların yapısını bozabilir ve hatta akciğer kapasitenizi azaltabilir. Hatta bunun bir takma adı bile var: “Teknoloji boynu”.

Ayrıca vücudunuzun görünümünü kalıcı olarak değiştirebilir.

Bir doktorun onayıyla yapılacak özel egzersizler bu sorunu düzeltmeye yardımcı olabilir. Ancak hemen şimdi uygulayabileceğiniz daha basit değişiklikler de var. Telefonunuzu daha yukarıda tutun.

Ekranı göz hizasında ve ideal olarak yüzünüzden bir kol boyu uzaklıkta konumlandırın. Aynı tavsiye bilgisayar monitörleri için de geçerli. Bazı uzmanlar, ekran başında geçirilen süreye ara vermenin faydalı olabileceğini belirtiyor. Her yarım saatte bir 20 dakikalık mola vermeyi deneyin.

BOYUNDA KIRIŞIKLIK

Son dönemde yeni bir endişe ortaya çıktı.

Acaba “teknoloji boynu” (sürekli öne eğilerek ekrana bakmaktan kaynaklanan duruş bozukluğu) boyun kırışıklıklarına yol açıyor mu?

Uzman dermatolog Justine Hextall, “Teorik olarak bu mantıklı görünüyor” diyor.

Hextall, tekrarlayan baskının kırışıklıklara neden olduğunu, dolayısıyla sürekli öne eğilip boynu katlamanın bir sorun teşkil edebileceğini belirtiyor.

Ancak Hextall, bu bağlantıyı kanıtlayan nitelikli bir çalışma henüz bulunmadığını ifade ediyor. İnternette boy göstermeye başlayan ve özellikle “teknoloji boynunu” hedeflediği iddia edilen özel cilt bakım ürünlerinin satın alınmamasını tavsiye ediyor.

Yine de endişe edilmesi gereken başka cilt sorunları da mevcut, özellikle de akıllı saatlerini hiç çıkarmayanlar için.

Hextall, “[Saatin altındaki bölge gibi] karanlık ve nemli ortamlar mantar oluşumu için son derece elverişli. Bu durum tahrişe ve hatta egzamaya yol açabilir” diyor.

Ayrıca bu durumun cilt bariyerine zarar verebileceğini belirten Hextall, bunun sonucunda nikel, kauçuk, lateks ve akrilat adı verilen bir grup kimyasal dahil olmak üzere teknolojik ürünlerde bulunan bazı maddelere karşı hassasiyet gelişebileceğine dikkat çekiyor.

Çözüm ise basit. Akıllı saatinizi daha sık çıkarın ve cildinizi yıkayın. Hextall ayrıca, saati gün boyu takacaksanız koruyucu bir bariyer krem ​​kullanmanızı öneriyor.

KAVRAMA GÜCÜ

Kavrama gücü, genel sağlığınız için giderek daha önemli bir gösterge olarak kabul ediliyor.

Yapılan bir araştırma, kavrama gücünün erken ölüm riskini tansiyondan daha iyi öngördüğünü ortaya koydu. Üstelik birçok ülkede, özellikle de gençler arasında kavrama gücü giderek azalıyor.

Almanya’daki Lausitz Tıp Üniversitesi’nden tıbbi sosyoloji profesörü Johannes Beller, “Nesiller arası bu düşüş sadece ellerin zayıflamasıyla ilgili değil, genç kuşakların gelecekteki sağlığına dair erken bir uyarı işareti olabilir” diyor.

“Bilgisayar tabanlı ve hareketsiz işlere yönelmenin fiziksel kondisyondaki düşüşe katkıda bulunduğuna dair makul gerekçeler var” ve bunun kavrama gücünü de etkilemesi gayet muhtemel.

Bir tenis topunu var gücünüzle sıkıp bu pozisyonu 15-30 saniye boyunca koruyabilmeniz gerekir.

Ancak mesele sadece kavramadan ibaret değil. Konu aynı zamanda genel kondisyonunuzu geliştirmekle de ilgili. Başka bir deyişle, spor salonunun yolunu tutun.

EL-GÖZ KOORDİNASYONU

Teknoloji, motor becerileri de etkiliyor gibi görünüyor.

“Ancak daha geniş bir perspektiften motor beceri gelişimine, özellikle de ince motor becerilerin gelişimine baktığınızda, elde edilen bulgular olumsuz bir etkiye işaret ediyor.”

Yetişkinlere kıyasla çocuklar üzerindeki etkiler hakkında çok daha fazla bilgiye sahibiz. Suggate’in kendi araştırmaları, ekran başında geçirilen sürenin artması ile motor becerilerin zayıflaması arasında bir bağlantı olduğunu gösteriyor.

Bu durum bilhassa endişe verici çünkü çocuklarda ve ergenlerde motor beceriler ile bilişsel ve akademik gelişim arasında bir bağlantı bulunuyor.

Uzmanın tavsiyesi paniğe kapılmak ya da ekranları tamamen yasaklamak değil.

Bunun yerine, günlük hayata bilinçli bir şekilde el becerisi gerektiren fiziksel aktiviteler dahil edilmeli.

Yemek hazırlamak veya sanat ve el işleri gibi kesintisiz bir şekilde elle yapılan uğraşlar faydalı olabilir.

Suggate ahşap işleriyle ilgileniyor, ancak siz bir müzik aleti çalmayı öğrenebilir ya da sadece elle yazı yazabilirsiniz.

Suggate, “Bu dünyanın sonu değil, söz konusu olan küçük etkiler” diyor.

“Yine de etkiler bireysel düzeyde orta veya küçük çaplı olsa bile, nesiller boyu süren bir toplu etki düşünüldüğünde, ellerimiz dünyayla kurduğumuz temasın merkezinde yer aldığı için, toplumun potansiyel olarak zihinsel açıdan körelmesi ve gerçeklik zemininde düşünemez hale gelmesi gibi bir durumla karşı karşıya kalabiliriz.”

Akıllı telefonlar vücudumuzu değiştiriyor yazısı ilk önce Bella Türkiye üzerinde ortaya çıktı.