Ekran başında geçirdiğimiz sürenin üzerimizdeki etkileri konusunda endişelendiğimizde, genellikle zihinsel etkilere odaklanıyoruz.

Ancak geçenlerde baktığımda, serçe parmağımda küçük, nasırlaşmış bir şişlik fark ettim. Tam da telefonumu tutarken destek aldığım noktadaydı.

Bu durum beni düşündürdü: Peki, telefonum vücudumun geri kalanına neler yapıyor?

Bunu öğrenmek için bazı uzmanlara danıştım. Aldığım yanıt pek de iç açıcı değil.

En güncel bilimsel bulgular, telefonunuzun ve dijital yoldaşlarının boyun şeklinizi değiştirebileceğini, görme yetinize zarar verebileceğini, motor becerilerinizi etkileyebileceğini ve kas gücünüzü azaltabileceğini gösteriyor.

Hatta insanlar teknoloji odaklı yaşam tarzımızın daha fazla kırışıklığa yol açtığından bile endişe ediyor. Üstelik bu fiziksel sorunların bazıları, zamanla bilişsel gerilemeye veya çok daha ciddi başka sorunlara da yol açabilir.

Neyse ki teknolojinin vücudunuza zarar vermesini istemiyorsanız, bu konuda yapabileceğiniz bazı şeyler var.

AÇIK HAVADA OLMAK MİYOPTAN KORUYOR

Miyop (uzağı görememe) oranları onlarca yıldır hızla artıyor. Değişen şeyleri düşünürsek, suçu teknolojiye atmak kolay.

ABD’de Ohio Eyalet Üniversitesi’nden optometri profesörü Donald Mutti “Çocukların göz gelişimini 20 yılı aşkın bir süre boyunca inceleyen, miyopinin başlangıcı ve ilerlemesi için risk faktörlerini araştıran bir çalışma yaptık” diyor.

Temel sorulardan biri, miyopi ile “yakın çalışma” arasında bir bağlantı olup olmadığıydı. Yani telefon gibi yüzünüze yakın bir şeye odaklanmanızı gerektiren işler. “Cevap ‘pek sayılmaz’ oldu” diyor.

Ancak çalışma başka bir şeyi ortaya çıkardı.

Açık havada geçirilen zamanın koruyucu bir etkisi olduğu görülüyor. “Dışarıdaki parlak ışık retinadan dopamin salımını uyarıyor” diyen Mutti, bunun gözlerinizin gelişimini etkileyebileceğini vurguluyor.

Teknoloji, zamanımızın daha büyük bir bölümünü kapalı mekanlarda geçirmemize yol açan küresel bir değişimin parçası.

Bu anlamda Mutti, cihazlarınızın gözleriniz üzerinde dolaylı bir olumsuz etkisi olabileceğine inanıyor.

Mutti’ye göre çözüm basit. Sadece dışarıda daha fazla zaman geçirmeniz gerekiyor.

Bu sadece gözleriniz için iyi değil, aynı zamanda daha iyi uyumanıza da yardımcı olabilir. Güneş ışınlarının zararlı etkilerinden kaçınmak için güneş kremi ve güneş gözlüğü takmayı unutmayın.

CİHAZLARI HANGİ AÇIDA TUTMALI?

Bu yazıyı bir telefonda okuyorsanız, muhtemelen bakmak için başınızı öne doğru eğiyorsunuzdur.

Bu “öne eğik baş duruşu” boynunuza 27 kilograma kadar baskı uygulayabilir.

Zamanla bu durum omurganızdaki disklere zarar verebilir, eklem ve kasların yapısını bozabilir ve hatta akciğer kapasitenizi azaltabilir. Hatta bunun bir takma adı bile var: “Teknoloji boynu”.

Ayrıca vücudunuzun görünümünü kalıcı olarak değiştirebilir.

Bir doktorun onayıyla yapılacak özel egzersizler bu sorunu düzeltmeye yardımcı olabilir. Ancak hemen şimdi uygulayabileceğiniz daha basit değişiklikler de var. Telefonunuzu daha yukarıda tutun.

Ekranı göz hizasında ve ideal olarak yüzünüzden bir kol boyu uzaklıkta konumlandırın. Aynı tavsiye bilgisayar monitörleri için de geçerli. Bazı uzmanlar, ekran başında geçirilen süreye ara vermenin faydalı olabileceğini belirtiyor. Her yarım saatte bir 20 dakikalık mola vermeyi deneyin.

BOYUNDA KIRIŞIKLIK

Son dönemde yeni bir endişe ortaya çıktı.

Acaba “teknoloji boynu” (sürekli öne eğilerek ekrana bakmaktan kaynaklanan duruş bozukluğu) boyun kırışıklıklarına yol açıyor mu?

Uzman dermatolog Justine Hextall, “Teorik olarak bu mantıklı görünüyor” diyor.

Hextall, tekrarlayan baskının kırışıklıklara neden olduğunu, dolayısıyla sürekli öne eğilip boynu katlamanın bir sorun teşkil edebileceğini belirtiyor.

Ancak Hextall, bu bağlantıyı kanıtlayan nitelikli bir çalışma henüz bulunmadığını ifade ediyor. İnternette boy göstermeye başlayan ve özellikle “teknoloji boynunu” hedeflediği iddia edilen özel cilt bakım ürünlerinin satın alınmamasını tavsiye ediyor.

Yine de endişe edilmesi gereken başka cilt sorunları da mevcut, özellikle de akıllı saatlerini hiç çıkarmayanlar için.

Hextall, “[Saatin altındaki bölge gibi] karanlık ve nemli ortamlar mantar oluşumu için son derece elverişli. Bu durum tahrişe ve hatta egzamaya yol açabilir” diyor.

Ayrıca bu durumun cilt bariyerine zarar verebileceğini belirten Hextall, bunun sonucunda nikel, kauçuk, lateks ve akrilat adı verilen bir grup kimyasal dahil olmak üzere teknolojik ürünlerde bulunan bazı maddelere karşı hassasiyet gelişebileceğine dikkat çekiyor.

Çözüm ise basit. Akıllı saatinizi daha sık çıkarın ve cildinizi yıkayın. Hextall ayrıca, saati gün boyu takacaksanız koruyucu bir bariyer krem ​​kullanmanızı öneriyor.

KAVRAMA GÜCÜ

Kavrama gücü, genel sağlığınız için giderek daha önemli bir gösterge olarak kabul ediliyor.

Yapılan bir araştırma, kavrama gücünün erken ölüm riskini tansiyondan daha iyi öngördüğünü ortaya koydu. Üstelik birçok ülkede, özellikle de gençler arasında kavrama gücü giderek azalıyor.

Almanya’daki Lausitz Tıp Üniversitesi’nden tıbbi sosyoloji profesörü Johannes Beller, “Nesiller arası bu düşüş sadece ellerin zayıflamasıyla ilgili değil, genç kuşakların gelecekteki sağlığına dair erken bir uyarı işareti olabilir” diyor.

“Bilgisayar tabanlı ve hareketsiz işlere yönelmenin fiziksel kondisyondaki düşüşe katkıda bulunduğuna dair makul gerekçeler var” ve bunun kavrama gücünü de etkilemesi gayet muhtemel.

Bir tenis topunu var gücünüzle sıkıp bu pozisyonu 15-30 saniye boyunca koruyabilmeniz gerekir.

Ancak mesele sadece kavramadan ibaret değil. Konu aynı zamanda genel kondisyonunuzu geliştirmekle de ilgili. Başka bir deyişle, spor salonunun yolunu tutun.

EL-GÖZ KOORDİNASYONU

Teknoloji, motor becerileri de etkiliyor gibi görünüyor.

“Ancak daha geniş bir perspektiften motor beceri gelişimine, özellikle de ince motor becerilerin gelişimine baktığınızda, elde edilen bulgular olumsuz bir etkiye işaret ediyor.”

Yetişkinlere kıyasla çocuklar üzerindeki etkiler hakkında çok daha fazla bilgiye sahibiz. Suggate’in kendi araştırmaları, ekran başında geçirilen sürenin artması ile motor becerilerin zayıflaması arasında bir bağlantı olduğunu gösteriyor.

Bu durum bilhassa endişe verici çünkü çocuklarda ve ergenlerde motor beceriler ile bilişsel ve akademik gelişim arasında bir bağlantı bulunuyor.

Uzmanın tavsiyesi paniğe kapılmak ya da ekranları tamamen yasaklamak değil.

Bunun yerine, günlük hayata bilinçli bir şekilde el becerisi gerektiren fiziksel aktiviteler dahil edilmeli.

Yemek hazırlamak veya sanat ve el işleri gibi kesintisiz bir şekilde elle yapılan uğraşlar faydalı olabilir.

Suggate ahşap işleriyle ilgileniyor, ancak siz bir müzik aleti çalmayı öğrenebilir ya da sadece elle yazı yazabilirsiniz.

Suggate, “Bu dünyanın sonu değil, söz konusu olan küçük etkiler” diyor.

“Yine de etkiler bireysel düzeyde orta veya küçük çaplı olsa bile, nesiller boyu süren bir toplu etki düşünüldüğünde, ellerimiz dünyayla kurduğumuz temasın merkezinde yer aldığı için, toplumun potansiyel olarak zihinsel açıdan körelmesi ve gerçeklik zemininde düşünemez hale gelmesi gibi bir durumla karşı karşıya kalabiliriz.”

Akıllı telefonlar vücudumuzu değiştiriyor yazısı ilk önce Bella Türkiye üzerinde ortaya çıktı.

Kontakt lensler gözlüğe göre kimi zaman daha konforlu olsa da, daha çok bakım gerektirir.

Lensleri kullanmadan önce, kullanmıyorken ve kullandıktan sonra “lens suyu” olarak bilinen solüsyonda bekletmek gerekir.

Özellikle lens suyunun bulunmadığı durumlarda birçok kişi, lenslerini normal suya koyup koyamayacağını ya da alternatif olarak hangi sıvıların kullanılabileceğini merak ediyor.

Peki lens suyu yerine başka bir ürün kullanılabilir mi? Lensler musluk suyunda veya içme suyunda bekletilir mi? İşte göz sağlığını korumak için bilinmesi gerekenler…

LENS SUYU YOKSA NE KULLANILIR

Kontakt lenslerin temizlenmesi ve saklanması için özel olarak üretilen lens solüsyonları dışında herhangi bir sıvının kullanılmaması şart.

Bu nedenle lens suyu yoksa en güvenli seçenek, lensleri çıkartıp uygun bir lens solüsyonu temin edene kadar kullanmamak olarak kabul ediliyor.

NORMAL SU KULLANILIR MI

Musluk suyu, içme suyu, maden suyu, tuzlu su veya evde hazırlanan karışımlar lens solüsyonunun yerini tutmaz. Bu sıvılar gözle temas ettiğinde enfeksiyon riskini artırabilecek bakteri, mantar ve mikroorganizmalar içerebilir.

Özellikle musluk suyu, ciddi göz enfeksiyonlarına ve kalıcı görme kaybına kadar varabilen sağlık sorunlarına yol açabilir.

Lens suyu yoksa ne kullanılır? yazısı ilk önce Bella Türkiye üzerinde ortaya çıktı.

Dışarıdan bakıldığında sadece “koyu cam” gibi görünen bu ürünler, aslında göz sağlığı açısından fark edilmeyen bir risk taşıyor. Sorun gözlüğün varlığı değil, camın neyi gerçekten filtrelediği.

KOYU CAM HER ZAMAN KORUMA ANLAMINA GELMEZ

Birçok kişi koyu renkli camların güneşi engellediğini düşünür. Oysa asıl koruma, camın renginde değil, ultraviyole (UV) filtre özelliğinde gizlidir. Bu filtre olmadığında koyu cam, göz bebeğinin büyümesine neden olur.

Normalde parlak ışıkta küçülen göz bebeği, camın yarattığı karanlık etkiyle genişler ve zararlı UV ışınları gözün içine daha fazla ulaşır.

Bu nedenle düşük kaliteli bir gözlük, gözü korumak yerine daha fazla riskle karşı karşıya bırakabilir; hatta bazı durumlarda hiç gözlük takmamaktan bile daha zararlı hale gelebilir.

KALİTESİZ CAMLAR GÖZÜN DOĞAL DENGESİNİ BOZAR

Düşük kalite camlar ışığı düzgün kırmaz ve dağıtmaz. Bu durum, gözün sürekli netlik sağlamak için odaklanmaya çalışmasına neden olur. Kısa sürede baş ağrısı, göz yorgunluğu, bulanık görme ve uzun vadede görme kalitesinde düşüş gibi sorunlar ortaya çıkabilir.

TAKLİT ÜRÜNLER SADECE GÖRMEYİ ETKİLEMEZ

Standartsız üretimle hazırlanan camlar, UV ışınlarını filtrelemediği gibi göz yüzeyinde tahrişe ve hassasiyete de yol açabilir. Özellikle uzun süreli kullanımda göz kuruluğu, yanma hissi ve ışığa karşı aşırı hassasiyet gelişebilir.

GERÇEK KORUMA CAMIN İÇERİĞİNDE BAŞLAR

Kaliteli ve standartlara uygun üretilmiş güneş gözlüklerinde UV400 gibi koruyucu filtreler bulunur. Bu filtreler, zararlı ışınların göze ulaşmasını engelleyerek gerçek koruma sağlar. Aynı zamanda camın optik kalitesi yüksek olduğu için göz daha az yorulur ve daha net bir görüş elde edilir. Göz gereksiz efor harcamaz, doğal çalışma düzeni korunur.

DOĞRU GÖZLÜK SADECE KONFOR DEĞİL GÜVENLİKTİR

Güneş gözlüğü yalnızca bir aksesuar değil, doğrudan göz sağlığını etkileyen bir üründür. Bu nedenle ürün seçerken fiyat ya da görünüm kadar, camın koruyucu özelliklerine ve güvenilirliğine dikkat edilmesi gerekir. Aksi halde fark edilmeden yapılan bir tercih, zamanla göz sağlığını geri dönüşü zor bir şekilde etkileyebilir.

Gözünüze zarar veriyor olabilirsiniz yazısı ilk önce Bella Türkiye üzerinde ortaya çıktı.

BAHAR NEZLESİ GÖZLERİ NEDEN ETKİLİYOR

Alerjik göz nezlesi, göz yüzeyinin polen, ev tozu ve hayvan tüyü gibi alerjenlere verdiği tepki sonucu ortaya çıkar. İlkbaharda artan polen yoğunluğu, göz yüzeyinde hassasiyeti artırır ve kaşıntı-sulanma döngüsünü başlatır.

Gözler ovuşturuldukça tahriş artar, bu da belirtilerin uzamasına neden olur. Tabloya çoğu zaman burun akıntısı ve hapşırık eşlik eder; en önemli fark ise bulaşıcı olmamasıdır.

ALERJİ İLE ENFEKSİYONU AYIRAN NET ÇİZGİ

Alerjik göz nezlesinde belirleyici şikayet yoğun kaşıntıdır ve genellikle iki göz birden etkilenir. Enfeksiyon kaynaklı durumlarda ise sarı-yeşil, daha yoğun ve yapışkan akıntı öne çıkar. Sabah kirpiklerin birbirine yapışması sık görülür.

Akıntının rengi, kıvamı ve kaşıntının şiddeti, iki tabloyu ayırmada en güçlü ipuçlarını oluşturur. Kaşıntı ön plandaysa tablo büyük olasılıkla alerjiktir. Yoğun ve yapışkan akıntı ise enfeksiyonu düşündürür

ÇAPAK TEMİZLİĞİ NASIL YAPILMALI

Gözde biriken çapak temizlenirken nazik ve hijyenik davranmak gerekir. En güvenli yöntem, kaynatılıp soğutulmuş su ve temiz pamukla yapılan silme işlemidir. Silme hareketi gözün iç kısmından dışa doğru tek yönlü olmalı, her seferinde yeni pamuk kullanılmalıdır. Aynı pamuğun iki gözde kullanılması enfeksiyon riskini artırabilir.

Çapakların sertleştiği durumlarda temizlik öncesi kısa süreli yumuşatma uygulamak, göz kapağını zorlamadan temizliği kolaylaştırır. Ilık çaya batırılmış pamukla silme yöntemi de bu amaçla tercih edilebilir; ancak steril olmadığı için dikkatli uygulanmalı, enfeksiyon şüphesi varsa kullanılmamalıdır.

EVDE UYGULANABİLECEK BASİT DESTEKLER

Soğuk kompres, gözdeki kaşıntı ve yanma hissini kısa sürede hafifletir. Suni gözyaşı damlaları, göz yüzeyini nemlendirerek tahrişi azaltır. Gözleri ovuşturmamak, polen temasını azaltmak ve dışarıdan geldikten sonra yüzü yıkamak belirtilerin kontrol altına alınmasında etkilidir. Kontakt lens kullananların, şikayetler düzelene kadar lens kullanımına ara vermesi gerekir.

ÇOCUKLARDA BELİRTİLER DAHA FARKLI ORTAYA ÇIKAR

Çocuklar kaşıntıyı tarif etmekte zorlandığı için tablo çoğu zaman davranış değişiklikleriyle fark edilir. Sürekli göz ovuşturma, huzursuzluk ve ışığa bakmak istememe en sık görülen işaretlerdir.

Özellikle küçük çocuklarda bu durum çoğu zaman “gözünde bir şey varmış gibi davranma” şeklinde kendini belli eder. Sabahları kapaklarda yapışma ve sulanma dikkat çeker. Alerjik çocuklarda burun akıntısı, egzama ya da astım öyküsü tabloyu destekler.

HANGİ DURUMDA DOKTORA GİDİLMELİ

Şiddetli göz ağrısı, ışığa hassasiyet, bulanık görme ve yoğun iltihaplı akıntı durumunda tıbbi değerlendirme geciktirilmemelidir. Yenidoğanlarda görülen göz akıntıları ise mutlaka hızlı şekilde kontrol edilmelidir.

Göz nezlesi artıyor yazısı ilk önce Bella Türkiye üzerinde ortaya çıktı.

Retina kanseri olan retinoblastoma, günümüzde genellikle göze yapılan iğneler, ağır kemoterapi veya lazer tedavileriyle kontrol altına alınmaya çalışılıyor. Ancak bu yöntemler, gözün sağlıklı dokularına zarar verme riski taşıyor. Shenyang Eczacılık Üniversitesi’nden Yu Zhang ve ekibi, göze zarar vermeden doğrudan tümöre ulaşabilecek “akıllı” bir taşıyıcı sistem geliştirmeyi başardı.

SIRRI “SPERM” HÜCRELERİNDE SAKLI

Araştırmacılar, spermin dişi üreme sistemindeki engelleri aşarak ilerlemesini sağlayan doğal yeteneğinden ilham aldılar. Spermin hücreler arası bariyerleri aşmasını sağlayan eksozom adlı minik parçacıklar, bu damlanın ana taşıyıcısını oluşturuyor.

Yapılan testlerde, domuz sperminden elde edilen bu eksozomların, göz yüzeyindeki “sıkı bağlantıları” geçici olarak açıp kapatabildiği ve ilacın retinanın derinliklerine nüfuz etmesine olanak tanıdığı kanıtlandı.

KANSER HÜCRELERİNİ SEÇEN “NANOZİM” SİSTEMİ 

Ekip, bu minik taşıyıcıları kanser hücrelerini yok edecek karmaşık bir “nanozim” sistemiyle yükledi. İlacın sadece hastalıklı hücrelere saldırmasını sağlamak için ise folik asit molekülleri kullanıldı:

Hassas Hedefleme: Kanserli hücreler, sağlıklı hücrelere göre çok daha fazla folik asit tüketir. Bu sayede eksozomlar, sağlıklı dokulara dokunmadan doğrudan tümör hücrelerine yapışıyor.

Görmeyi Koruyan Sonuçlar: Fareler üzerinde yapılan 30 günlük testlerde, damla uygulanan hayvanlarda tümörlerin büyümesinin durduğu ve görme yetilerinin sağlıklı farelerle aynı seviyede kaldığı gözlemlendi.

ALZHEİMER TEDAVİSİ İÇİN DE UMUT IŞIĞI OLABİLİR 

Bu teknik sadece göz hastalıklarıyla sınırlı kalmayabilir. Adelaide Üniversitesi’nden nanomedisin uzmanı Chunxia Zhao, bariyerleri aşabilen bu yöntemin, ilacın ulaşmasının çok zor olduğu kan-beyin bariyeri üzerinde de etkili olabileceğini belirtiyor. Bu da gelecekte Alzheimer gibi beyin hastalıklarının tedavisinde devrim niteliğinde bir gelişme yaşanabileceği anlamına geliyor.

Henüz fareler üzerinde test edilen bu yöntemin, insanlarda klinik kullanımına geçilmesi için kapsamlı araştırmalar devam edecek.

Domuz sperminden yapılan göz damlası agresif kanseri durdurdu yazısı ilk önce Bella Türkiye üzerinde ortaya çıktı.

Ancak her an ağlamak kolay ve mümkün olmuyor…

Özellikle iş hayatında, sosyal ortamlarda ya da kontrolün kaybedilmek istenmediği anlarda “ağlamamak için ne yapılmalı” sorusu sıkça araştırılıyor.

Ağlamak, duyguların doğal bir dışavurumu olsa da bazı durumlarda bu isteği kontrol altına almak mümkün.

Ağlama isteğini bastırmak ya da en aza indirmek için uygulanabilecek yöntemler, hem zihinsel hem de fiziksel teknikler ile mümkün olabiliyor.

Peki, ağlama isteğini bastırmak için hangi yöntemler uygulanmalı? İşte kolay ağlamamak için etkili ve uygulanabilir yöntemler…

NEFES KONTROLÜ

Ağlama isteği genellikle vücudun stres tepkisiyle birlikte ortaya çıkar.

Yavaş ve kontrollü nefes almak, parasempatik sinir sistemini devreye sokarak kalp atışını düşürür ve bedeni sakinleştirir.

Özellikle 4-4-6 nefes tekniği, duygusal yoğunluğu birkaç dakika içinde azaltabilir.

GÖZ KONTROLÜ

Ağlama sırasında göz kasları ve gözyaşı bezleri aktif hale gelir. Gözleri yukarı sabitlemek ya da göz kırpmayı kontrol etmek, bu refleksi kısa süreliğine baskılayabilir. Bu yöntem, özellikle anlık kontrol sağlamak isteyen kişiler için etkilidir.

RESETLEME

Yüzü soğuk suyla yıkamak veya elde soğuk bir nesne tutmak, vücutta dalgıç refleksini tetikler. Bu refleks, kalp ritmini yavaşlatır ve stres seviyesini düşürür. Böylece ağlama isteği de doğal olarak azalır.

ODAK DEĞİŞTİRME

Beyin aynı anda hem yoğun duygusal hem de analitik düşünmeye odaklanmakta zorlanır. Sayı saymak, bir nesnenin detaylarını incelemek ya da zihinsel bir görevle meşgul olmak, duygusal yükü azaltarak ağlama isteğini bastırabilir.

KAS KONTROLÜ

Beden ve duygu arasında güçlü bir bağlantı vardır. Çeneyi sıkmak, dili damağa bastırmak veya dik durmak gibi küçük kas hareketleri, ağlama refleksini geciktirebilir. Bu yöntem, özellikle kalabalık ortamlarda hızlı kontrol sağlar.

Ağlama isteğini bastıran 6 yöntem yazısı ilk önce Bella Türkiye üzerinde ortaya çıktı.

Daha canlı ve sağlıklı bir görünüm için doğal çözümler arayanların son dönemde yöneldiği yöntemlerden biri ise siyah üzüm çekirdeği yağı oldu.

İçeriğindeki güçlü antioksidanlar sayesinde cildi besleyen bu doğal yağ, düzenli kullanıldığında göz altındaki koyu görünümün hafiflemesine yardımcı olabiliyor.

Peki; nasıl kullanmalısınız? İşte, en etkili yöntem…

Akşam temiz cilde, göz altına 1-2 damla uygulayın.Parmak uçlarınızla hafif tampon hareketlerle yedirin. Düzenli kullanım için haftada en az 4-5 gün uygulayın.

Üzüm çekirdeğinde bulunan proantosiyanidinler, ciltteki serbest radikalleri azaltarak göz altındaki koyu görünümün hafiflemesine yardımcı olur.

*Göz içine temas ettirmemeye dikkat edin.

**Hassas ciltlerde önce küçük bir bölgede test edin.

Göz altlarına sürün, morlukları silin yazısı ilk önce Bella Türkiye üzerinde ortaya çıktı.

Gerek sosyal medyada takılmak gerekse bilgisayar ya da televizyondan dizi/film izlemek gerekse iş sebebiyle çok uzun süre ekrana maruz kalınıyor. Bunlarla ilgili alınabilecek önlemleri uzmanlar uzun yıllardır tekrarlıyor olsa da bağımlılık ve ekran süresi her geçen gün artıyor. Bu alışkanlığın başta göz olmak üzere insan bedeni üzerinde olumsuz etkileri var.

Ekrana uzun süre bakmak gözleri neden yoruyor?

Normalde sağlıklı bir kişi dakikada yaklaşık 15 kez göz kırpıyor ancak ekrana bakıldığında bu yarı yarıya kadar düşebiliyor.

Dijital göz yorgunluğu olarak tanımlanan duruma göre insanlarda uzun süreli ekrana bakma durumlarında kuruluk, gözde rahatsızlık, bulanık görme batma ve ilerleyen durumlarda kronik baş ağrılarına neden oluyor.

Hindistan merkezli yapılan bir araştırmada konuyla ilgili yaklaşık 30 çalışma incelenmiş. Bu inceleme sonucunda dünyanın farklı yerlerindeki insanların göz kırpmaları azaldıkça sorunlar yaşadıkları bildirilmiş.

Araştırmalar her 20 dakikada bir ekrandan uzaklaşmanın göz yorgunluğunu azaltabileceğini gösteriyor. CDC yani Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri tarafından da önerilen bu ara 20 saniye boyunca farklı bir noktaya bakmaya odaklanıyor. Bunu yapmaktaki amaç da kişinin odaklanmasını ve göz kırpma hızını sıfırlamak ve normale döndürmek.

Geçmiş yıllarda pandemi dönemiyle artan ekran sürelerine yönelik araştırmalar da yapılmıştı. Göz doktorlarının yaptığı araştırmaya göre ekranda 9 saat ve daha fazla zaman geçiren kişilerin gözleri kökten değişiyor.

Vücudumuzun geri kalanı gibi, insan gözünün de ergenlik çağından sonra büyümesinin durması gerekiyor ancak ekranda geçirilen sürenin inanılmaz artmasıyla büyümeye devam ediyor.

Göz küreleri telefon, ekran veya hatta kitaplar gibi yakın nesnelere daha fazla odaklandığında, uzar ve bu da gözün ışığı olması gerektiği gibi kırmasını engeller. Bu uzama, miyopi olarak adlandırılan uzağı görememe durumunu artırıyor. Bu da kişinin uzak nesneleri bulanık görmesine neden olur. Miyopi, ABD’deki genç yetişkinlerin yarısını etkiliyor; bu oran 50 yıl öncesine göre iki kat daha fazla ve nüfusun yüzde 40’ından fazlasını kapsıyor.

Çinli araştırmacılar 2019 yılındaki pandemide 6 ila 8 yaş arasında olan 120 binden fazla öğrenciyi test etti ve evde kalmaya bağlı miyopi ve diğer görme sorunlarının, önceki beş yıla kıyasla üç kata kadar arttığını keşfetti. Bu artış, sadece 2,5 saatlik daha fazla uzaktan eğitimle (video oyunları, sosyal medya vb. hariç) gerçekleşti.

Ekran süresini azaltmak için neler yapılabilir?

Yetişkinler günlerinin yedi saatten fazlasını ekran başında geçiriyor. Gerek bilgisayar ile çalışıyor gerekse kafa dağıtmak için telefonu eline alıyor ve sosyal medyaya bakıyor gerekse de işten eve geldiğinde televizyon karşısında içerik izliyor. Bunların hepsi ekran maruziyetini artırıyor.

Yetişkinler için ekran süresinin takip edilmesi ve belirli hedefler belirlenmesi ekran süresini düşürmekte önemli bir adım. Örneğin zorunda olmadıkça ekrana bakmamak ya da bırakılamıyorsa zamanlayıcılardan faydalanmak gerekiyor. Bunların yanında iş dışındaki zorunlu durumlar dışındaki ekran süresinin kullanımını önemli oranda azaltmaya çalışın. Bu ekran süresinin kısa süre içinde düşmesini sağlayacak.

Bunun dışında 20-20-20 kuralı uygulanabilir. 20 dakikada bir 20 saniye boyunca uzak bir mesafedeki bir şeye bakın.

Ekranlardan gelen mavi ışıklar için özel koruyucu gözlükler kullanmak gözdeki rahatsızlıkları biraz olsun engelleyebilir.

Ekrana bakmanın yerini ekran dışı aktivitelerin alması hem bağımlılık düzeyindeki kullanımları hem de göz sağlığını korumak için önemli bir alternatif oluşturmayı sağlar.

Ekrana bu kadar bakmayı bırakmanız gerekiyor! yazısı ilk önce Bella Türkiye üzerinde ortaya çıktı.

Yapılan son çalışmalar, retinal damarlardaki mikroskobik değişimlerin, kalbi besleyen damarlardaki tıkanıklıklarla doğrudan bağlantılı olduğunu kanıtladı.

YAPAY ZEKA VE RETİNAL HARİTALAMA

British Journal of Ophthalmology bünyesinde yayımlanan kapsamlı bir çalışma, göz arkasındaki damar ağının (vaskülatür) analiz edilmesinin, geleneksel testlerden çok daha hızlı sonuç verdiğini gösterdi.

Araştırmacılar, retinal damar yoğunluğundaki azalmanın ve damar çapındaki daralmaların, sol ventrikül kütlesindeki artışla yüksek korelasyon gösterdiğini saptadı.

UZMAN GÖRÜŞLERİ

Dr. Alicja Rudnicka (St. George’s University of London – Epidemiyoloji Uzmanı):

“Gözün arkasındaki ince damar katmanları, vücudun geri kalanındaki dolaşım sisteminin bir kopyasıdır. Yapay zeka algoritmalarımızı kullanarak yaptığımız testlerde, retinal vasküler verilerin kalp krizi riskini tahmin etmede mevcut klinik yöntemler kadar, hatta bazı durumlarda onlardan daha hassas sonuçlar verdiğini gözlemledik.”

Dr. Pearse Keane (Moorfields Göz Hastanesi ve UCL Enstitüsü Profesörü):

“Retinal görüntüler üzerinden yapılan ‘Oculomics’ çalışmaları, sistemik hastalıkların teşhisinde yeni bir dönem başlattı. Göz taramaları sayesinde, invaziv işlemlere gerek kalmadan bireyin kardiyovasküler profilini dakikalar içinde analiz edebildik. Bu durum, önleyici tıp açısından devasa bir adım teşkil etti.”

ERKEN TEŞHİSTE YENİ STANDART

Araştırma süresince, retinal arterlerdeki kıvrımlanma ve daralma miktarının, yüksek tansiyon ve sertleşmiş damarların ilk somut belirtisi olduğu ifade edildi.

Uzmanlar, göz muayenesi sırasında elde edilen dijital görüntülerin, hastanın genetik yatkınlığı ve yaşam tarzı verileriyle birleştirildiğinde, gelecekteki bir kalp krizini %70-80 doğruluk payıyla öngördüğünü belirtti.

Göz muayenesi kalpteki tehlikeyi açığa çıkarıyor mu? yazısı ilk önce Bella Türkiye üzerinde ortaya çıktı.

Laboratuvar ortamında gerçekleştirilen testlerde, karanlıkta uzun süre telefona bakmanın fotoreseptör hücrelerinde oksidatif stres birikimine neden olduğu gözlemlendi. Bu süreç, halk arasında “sarı nokta hastalığı” olarak bilinen makula dejenerasyonunun gelişimini hızlandıran temel faktörlerden biri olarak kayıtlara geçti.

UZMANLARDAN HAYATİ UYARILAR

Konuyla ilgili görüşlerine başvurulan Harvard Tıp Fakültesi Uyku Tıbbı Bölümü’nden Dr. Charles Czeisler, konunun sadece göz yorgunluğuyla sınırlı olmadığını vurguladı.

Czeisler, “Karanlıkta maruz kalınan yoğun mavi ışık, beynin uyku hormonu olan melatonini baskılayarak sirkadiyen ritmi bozdu. Bu durum, göz yorgunluğunun ötesinde metabolik bozukluklara kapı araladı” şeklinde konuştu.

Londra Şehir Üniversitesi Optometri Bölümü’nden Prof. Dr. John Barbur ise ışığın fiziksel etkisine dikkat çekti. Barbur, “Karanlık bir odada telefon ekranı, göze ulaşan ışık yoğunluğunu ekstrem seviyelere taşıdı. Bu yoğunluk, retina dokusunda termal hasar benzeri mikro düzeyde bozulmaları tetikledi,” ifadelerini kullandı.

GÖZ KURULUĞU VE MİOPİ RİSKİ ARTIŞ GÖSTERDİ

Bilimsel raporlar, karanlıkta ekrana odaklanmanın göz kırpma refleksini %60 oranında azalttığını saptadı.

Göz yüzeyindeki gözyaşı tabakasının hızla buharlaşması, kronik göz kuruluğu ve kornea zedelenmelerini beraberinde getirdi. Özellikle genç yaştaki bireylerde bu alışkanlığın, göz ekseninin uzamasına neden olarak miopi (uzağı görememe) derecelerini hızla tırmandırdığı belgelendi.

Akıllı telefonlar hücrelerini tehdit ediyor yazısı ilk önce Bella Türkiye üzerinde ortaya çıktı.