NASA’nın James Webb Uzay Teleskobu (JWST), astronomi dünyasında yaklaşık 30 yıldır süregelen büyük bir bilmeceyi çözüme kavuşturdu.
Bir kara deliğin çevresini bugüne kadar elde edilmiş en net görüntülerle inceleyen teleskop, 1990’lı yıllardan beri bilim insanlarının yanıt aradığı galaktik bir gizemi aydınlattı.
MODELLERİ SARSAN KEŞİF
Dünya’dan 13 milyon ışık yılı mesafede konumlanan Pergel (Circinus) Galaksisi’ndeki süper kütleli kara deliğe odaklanan araştırma, mevcut bilimsel varsayımları adeta altüst etti.
Uzun yıllardır aktif galaksi çekirdeklerinden yayılan aşırı kızılötesi emisyonun temel kaynağının, merkezden püskürtülen “dış akış” (jetler) olduğu düşünülüyordu. Ancak James Webb’in gelişmiş teknolojisiyle yapılan gözlemler, bu teorinin tam aksini ortaya koydu.
YÜZDE 87’LİK KAYNAK TESPİT EDİLDİ
“Açıklık Maskeleme İnterferometrisi” adı verilen özel bir teknikle gerçekleştirilen analizler, Pergel Galaksisi’ndeki sıcak tozdan gelen kızılötesi ışınların yüzde 87 gibi büyük bir bölümünün kara deliğe en yakın bölge olan “torus” (halka şeklindeki yapı) ve çevresinden yayıldığını kanıtladı.
Eski teorilerin odak noktası olan dış akışın bu emisyona katkısının ise yüzde 1’in bile altında olduğu belirlendi.
BİLİM DÜNYASINDA “TERSİNE DÖNÜŞ”
Elde edilen bulgular, süper kütleli kara deliklerin çalışma prensiplerine dair bilinenlerin yeniden gözden geçirilmesine neden oldu.
Araştırmanın başyazarı Dr. Enrique Lopez-Rodriguez, ortaya çıkan tabloyu şu sözlerle değerlendirdi:
“Bu sonuç, süper kütleli kara delik modellerinde tam bir ‘tersine dönüş’ anlamına geliyor.”
Uzayda dev keşif! 23 milyon ışık yılı boyutunda kara delik jetiTeknolojiYENİ ÇALIŞMALAR KAPIDA
Bilim insanları, Pergel Galaksisi’nde elde edilen bu başarının genel bir kural olup olmadığını anlamak için çalışmaların genişletilmesi gerektiğini belirtti.
Yığılma diski ile dış akış arasındaki dengeyi istatistiksel olarak netleştirmek amacıyla, benzer yöntemlerle en az bir veya iki düzine farklı kara deliğin daha gözlemlenmesi planlandı.
James Webb’in sunduğu bu yüksek çözünürlük kabiliyeti, evrenin derinliklerindeki diğer parlak kara deliklerin gizemini çözmek için de yeni bir dönem başlattı.
