Zihinde sürekli yankılanan şarkıların masum birer “kulak kurdu” olmadığı, bilişsel fonksiyonları ciddi oranda sekteye uğrattığı belgelendi. Yapılan deneysel çalışmalar, bu durumun beynin çalışma belleğini doğrudan işgal ederek kısa süreli hafıza kapasitesini daralttığını ortaya koydu.
Avustralya’da gerçekleştirilen ve nörobilim dünyasında geniş yankı uyandıran yeni bir çalışma, halk arasında “dilime dolandı” şeklinde ifade edilen Involuntary Musical Imagery (INMI) istem dışı müzikal imgeleme olgusunun bilişsel maliyetini gözler önüne serdi. Araştırma sonuçları, zihinde tekrarlayan ritimlerin beyni sadece meşgul etmediğini, aynı zamanda çalışma belleğinin kapasitesini “tükettiğini” saptadı.
ÇALIŞMA BELLEĞİ YAYLIM ATEŞİ ALTINDA
Araştırma kapsamında, katılımcıların karmaşık zihinsel görevleri yerine getirme becerileri ölçüldü.
Deneyler sırasında zihninde şarkı dönen bireylerin, odaklanma gerektiren matematiksel ve sözel testlerde %15 ile %20 oranında daha düşük performans sergilediği gözlemlendi.
Bilim insanları, beynin fonolojik döngüsünün (işitsel bilgileri işleyen kısım) bu melodiler tarafından bloke edildiğini bildirdi.
Dr. Kelly Jakubowski (Durham Üniversitesi, Müzik Psikoloğu):
“Bu fenomen sadece dikkat dağıtıcı bir unsur değil, beynin kaynaklarını sömüren bir süreçtir. Müzikal imgeleme, beynin sözel bilgiyi kısa süreli tutma kapasitesini doğrudan etkiledi. Özellikle çalışma belleğinin yürütücü işlevleri, bu ritmik döngü nedeniyle adeta kilitlendi.”
HAFIZANIN KRİTİK BÖLGESİ İŞGAL EDİLDİ
Uzmanlar, zihindeki şarkının beynin prefrontal korteks ve temporal loblarındaki nöral ağları meşgul ederek, yeni bilgilerin işlenmesine engel olduğunu belirtti. Bu durumun, özellikle sınav dönemindeki öğrenciler ve yoğun dikkat gerektiren işlerde çalışan profesyoneller için “bilişsel bir sabotaj” niteliğinde olduğu kaydedildi.
Dr. Philip Beaman (Reading Üniversitesi, Bilişsel Bilimler Uzmanı):
“Çalışmalarımızda, bu melodilerin beynin ‘iç sesi’ ile aynı kanalları kullandığını tespit ettik. Bir şarkı zihninizde çaldığında, beyniniz aslında kendi kendine konuşma veya karmaşık bir problemi çözme yeteneğini geçici olarak kaybediyor. Bu durum, hafıza performansını ciddi oranda aşağı çekti.”
KURTULMANIN BİLİMSEL YOLU: SAKIZ ÇİĞNEMEK
Raporda, bu zihinsel döngüyü kırmanın en etkili ve şaşırtıcı yollarından birinin “sakız çiğnemek” olduğu vurgulandı. Sakız çiğneme eyleminin, çene kaslarını hareket ettirerek beynin konuşma ve işitme merkezlerini meşgul ettiği, böylece melodik döngünün fiziksel bir müdahale ile kesildiği ifade edildi.
