Boyun çıtlatırken felç tehlikesini uzmanlar anlattı
Boyun çıtlatma alışkanlığının arter duvarlarında yırtılmaya yol açarak beyne giden kan akışını kestiği bilimsel verilerle kanıtlandı. Tıp dünyası, “vasküler diseksiyon” riskine karşı uyarırken, bu masum görünen hareketin kalıcı felce neden olabileceği bildirildi.
Gündelik yaşamın stresiyle başa çıkmak ya da fiziksel bir rahatlama hissetmek amacıyla yapılan boyun çıtlatma eyleminin, geri dönüşü olmayan nörolojik hasarlara zemin hazırladığı saptandı.
Uzmanlar, boyun bölgesindeki ani ve kontrolsüz hareketlerin, beyne kan taşıyan ana damarlarda travmatik hasarlar meydana getirdiğini vurguladı.
ARTER YIRTILMASI VE İNME RİSKİ
Tıp literatüründe “servikal arter diseksiyonu” olarak adlandırılan durumun, boyun çıtlatma sırasında oluşan aşırı gerilme ve makaslama kuvvetiyle tetiklendiği kaydedildi. Damarın iç çeperinde meydana gelen bu küçük yırtığın pıhtı oluşumuna yol açtığı ve bu pıhtının beyne ulaşarak inmeye (felç) sebebiyet verdiği aktarıldı.
Amerikan Kalp Cemiyeti (AHA) tarafından yayımlanan raporlarda, boyun manipülasyonunun özellikle genç ve orta yaşlı yetişkinlerde inme vakalarının temel nedenlerinden biri olduğu ifade edildi.
UZMAN GÖRÜŞLERİ
Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Johns Hopkins Medicine Nöroloji Bölümü’nden Dr. Rafael Llinas, boyun çıtlatmanın anatomik risklerine dikkat çekti.
Dr. Llinas, “Boyun bölgesindeki atardarlar, omurga kemiklerinin içindeki dar kanallardan geçer. Ani bir bükme veya çıtlatma hareketi, bu damarların gerilmesine ve iç katmanlarının yırtılmasına neden olabilir. Bu durum, sağlıklı bireylerde dahi aniden gelişen felç vakalarını beraberinde getirdi” şeklinde konuştu.
Cleveland Clinic Nörolojik Restorasyon Merkezi Direktörü Dr. Andre Machado ise mekanik müdahalelerin tehlikesine değindi.
Dr. Machado, “Halk arasında rahatlama sağladığı düşünülen bu klik sesi, aslında eklemler arasındaki gaz kabarcıklarının patlamasıdır. Ancak bu esnada uygulanan kontrolsüz kuvvet, hayati damarların bütünlüğünü bozdu. Hastaların boyunlarını kendi başlarına veya ehil olmayan kişilerce ‘kütletmesi’ tıbbi açıdan son derece riskli bir girişim olarak sınıflandırıldı” sözlerini kullandı.
BELİRTİLERE DİKKAT EDİLMELİ
Araştırmalar, boyun çıtlatma sonrası şiddetli baş ağrısı, görme kaybı, denge bozukluğu veya kollarda uyuşma gibi belirtiler yaşayan kişilerin vakit kaybetmeden acil servise başvurması gerektiğini ortaya koydu. Uzmanlar, bu tür fiziksel manipülasyonların profesyonel fizyoterapistler veya kiropraktik uzmanlar denetiminde dahi risk barındırabileceğini anımsattı.