Domuz sperminden yapılan göz damlası agresif kanseri durdurdu

Çinli araştırmacılar, domuz sperminden elde ettikleri bileşenlerle geliştirdikleri özel bir göz damlasının, farelerde retina kanseri tümörlerini durdurmayı başardığını duyurdu. Science Advances dergisinde yayınlanan çalışma, özellikle çocuklarda görülen retinoblastoma kanserinin tedavisinde invaziv yöntemlerin yerini alabilir. 

Retina kanseri olan retinoblastoma, günümüzde genellikle göze yapılan iğneler, ağır kemoterapi veya lazer tedavileriyle kontrol altına alınmaya çalışılıyor. Ancak bu yöntemler, gözün sağlıklı dokularına zarar verme riski taşıyor. Shenyang Eczacılık Üniversitesi’nden Yu Zhang ve ekibi, göze zarar vermeden doğrudan tümöre ulaşabilecek “akıllı” bir taşıyıcı sistem geliştirmeyi başardı.

SIRRI “SPERM” HÜCRELERİNDE SAKLI

Araştırmacılar, spermin dişi üreme sistemindeki engelleri aşarak ilerlemesini sağlayan doğal yeteneğinden ilham aldılar. Spermin hücreler arası bariyerleri aşmasını sağlayan eksozom adlı minik parçacıklar, bu damlanın ana taşıyıcısını oluşturuyor.

Yapılan testlerde, domuz sperminden elde edilen bu eksozomların, göz yüzeyindeki “sıkı bağlantıları” geçici olarak açıp kapatabildiği ve ilacın retinanın derinliklerine nüfuz etmesine olanak tanıdığı kanıtlandı.

KANSER HÜCRELERİNİ SEÇEN “NANOZİM” SİSTEMİ 

Ekip, bu minik taşıyıcıları kanser hücrelerini yok edecek karmaşık bir “nanozim” sistemiyle yükledi. İlacın sadece hastalıklı hücrelere saldırmasını sağlamak için ise folik asit molekülleri kullanıldı:

Hassas Hedefleme: Kanserli hücreler, sağlıklı hücrelere göre çok daha fazla folik asit tüketir. Bu sayede eksozomlar, sağlıklı dokulara dokunmadan doğrudan tümör hücrelerine yapışıyor.

Görmeyi Koruyan Sonuçlar: Fareler üzerinde yapılan 30 günlük testlerde, damla uygulanan hayvanlarda tümörlerin büyümesinin durduğu ve görme yetilerinin sağlıklı farelerle aynı seviyede kaldığı gözlemlendi.

ALZHEİMER TEDAVİSİ İÇİN DE UMUT IŞIĞI OLABİLİR 

Bu teknik sadece göz hastalıklarıyla sınırlı kalmayabilir. Adelaide Üniversitesi’nden nanomedisin uzmanı Chunxia Zhao, bariyerleri aşabilen bu yöntemin, ilacın ulaşmasının çok zor olduğu kan-beyin bariyeri üzerinde de etkili olabileceğini belirtiyor. Bu da gelecekte Alzheimer gibi beyin hastalıklarının tedavisinde devrim niteliğinde bir gelişme yaşanabileceği anlamına geliyor.

Henüz fareler üzerinde test edilen bu yöntemin, insanlarda klinik kullanımına geçilmesi için kapsamlı araştırmalar devam edecek.