Bilim dünyası, dünya genelinde 50 yaş altı yetişkinlerde görülen agresif kanser vakalarındaki ani artışın nedenlerini mercek altına aldı. Onkoloji uzmanları, mikrobiyom bozuklukları ve çevresel faktörlerin genç nesiller üzerindeki yıkıcı etkilerine karşı acil eylem çağrısında bulundu.
Dünya genelinde tıp literatürüne “erken başlangıçlı kanser” olarak geçen ve 50 yaş altındaki bireyleri etkileyen vakalardaki dramatik yükseliş, bilim camiasında alarm zillerinin çalmasına neden oldu.
Son on yılda özellikle sindirim sistemi, meme ve pankreas kanserlerinde gözlemlenen bu artış, modern yaşamın biyolojik maliyetlerini yeniden tartışmaya açtı.
BİLİMSEL VERİLER NE DİYOR?
BMJ Oncology dergisinde yayımlanan kapsamlı bir araştırma, 1990 ile 2019 yılları arasında dünya genelinde erken başlangıçlı kanser vakalarının %79 oranında arttığını ortaya koydu. Uzmanlar, bu verinin sadece nüfus artışıyla açıklanamayacak kadar keskin bir ivme barındırdığını vurguladı.
ULUSLARARASI UZMAN GÖRÜŞLERİ
Harvard T.H. Chan Halk Sağlığı Okulu’ndan epidemiyolog Dr. Shuji Ogino, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, “1950’lerden sonra doğan her neslin, bir önceki nesle kıyasla daha yüksek bir erken kanser riski taşıdığını gözlemledik. Bu durum, ‘doğum kohortu etkisi’ olarak adlandırılan ve erken çocukluk döneminden itibaren maruz kalınan çevresel risklerin birikmesiyle ortaya çıkan bir tablodur” ifadelerini kullandı.
Onkolog Dr. Eileen O’Reilly ise erken yaşta görülen pankreas ve kolon kanseri vakalarındaki artışa dikkat çekerek, “Bağırsak mikrobiyotasındaki değişimlerin, ultra-işlenmiş gıdaların ve antibiyotik kullanımının bağışıklık sistemini erken yaşta yorduğunu saptadık. Genetik yatkınlığın ötesinde, epigenetik faktörlerin bu süreçte başrol oynadığı görüldü” şeklinde konuştu.
RİSK FAKTÖRLERİ VE ÇÖZÜM ARAYIŞI
Araştırmalar; yüksek şekerli diyetler, hareketsiz yaşam tarzı ve uyku düzensizliğinin yanı sıra, anne karnından itibaren maruz kalınan mikroplastiklerin de kanser tetikleyici unsurlar arasında yer aldığını kanıtladı.
Uzmanlar, genç yaşta görülen kanserlerin yaşlılara oranla çok daha agresif seyrettiğini ve bu nedenle erken teşhis protokollerinin yaş sınırının dünya genelinde aşağı çekilmesi gerektiğini bildirdi.
