Uzay görevleri Ay’ı beklenenden çok daha kolay kirletebilir

Güneş ve kozmik radyasyona açık olan, solunabilir atmosferi bulunmayan ve aşındırıcı regolit tabakasıyla kaplı olan Ay yüzeyi, uzun süredir yaşam için tamamen elverişsiz ve steril kabul ediliyordu. Ancak NASA araştırmacılarının yürüttüğü son çalışma, uydumuzun her noktasının aynı seviyede korumasız olmadığını gösterdi. Özellikle Güneş ışığını hiç almayan derin kutup kraterleri ve “soğuk tuzak” olarak adlandırılan alanlar, Dünya’dan taşınabilecek mikroplar için korunaklı birer sığınak haline gelebiliyor.

BEŞ FARKLI MİKROORGANİZMA İNCELENDİ

Araştırma kapsamında dayanıklılıklarıyla öne çıkan üç bakteri türü (Deinococcus radiodurans, Bacillus subtilis, Staphylococcus aureus) ve iki mantar türü (Aspergillus niger, Fusarium) test edildi. Yüksek radyasyon direnciyle bilinen D. radiodurans’ın yanı sıra, ekstremofil sınıfında yer almayan ve banyo gibi nemli alanlarda yetişen A. niger mantarının da uzay koşullarına üst düzey uyum sağladığı tespit edildi.

KUTUP BÖLGELERİ KRİPTOBİYOZ İÇİN UYGUN ORTAM SUNUYOR

Lunar Reconnaissance Orbiter verileri kullanılarak yapılan modellemelerde, kutup kraterlerindeki dondurucu soğukların mikroorganizmaların yok olmasını engellediği saptandı. Bu alanlara ulaşan mikropların canlılık faaliyetlerini neredeyse tamamen durdurarak “kriptobiyoz” durumuna geçebileceği ve uzun süre bu şekilde korunabileceği değerlendiriliyor.

GEÇMİŞTE TAŞINMIŞ OLABİLİR

Çalışma, insanlı ve insansız keşif görevleriyle Ay’a mikroorganizma taşınma riskini gündeme getirirken, Güneş Sistemi’nin erken dönemlerindeki dev çarpışmalar sonucu Dünya’dan kopan kaya parçalarıyla da geçmişte canlılığın Ay’a ulaşmış olabileceği ihtimali üzerinde duruluyor. Bilim insanları, gelecekteki görevlerde bu tür kirlenmeleri önlemek adına daha sıkı sterilizasyon protokollerinin uygulanması gerektiğini vurguluyor.