Bilim insanları, kadınların duygusal gözyaşlarının erkeklerde saldırgan davranışları nasıl etkilediğini araştırdı. Deneylerde ortaya çıkan sonuç, gözyaşının sanılandan çok daha farklı bir işleve sahip olabileceğini gösterdi.
Ağlamak yalnızca üzüntünün veya mutluluğun dışa vurumu olmayabilir. Bilim insanlarının gerçekleştirdiği dikkat çekici bir araştırma, insan gözyaşının karşıdaki kişinin saldırgan davranışlarını etkileyebilen kimyasal sinyaller taşıyabileceğini ortaya koydu.
İsrail’deki Weizmann Bilim Enstitüsü ile ABD’deki Duke Üniversitesi araştırmacılarının yürüttüğü ve Aralık 2023’te PLOS Biology dergisinde yayımlanan çalışmada, kadınların duygusal gözyaşının erkeklerin saldırgan davranışları üzerindeki etkisi incelendi.
SALDIRGAN DAVRANIŞLAR YÜZDE 43,7 AZALDI
Araştırmada altı kadın gönüllüden duygusal gözyaşı örnekleri toplandı. Gözyaşlarının etkisini ölçmek amacıyla ayrıca kontrol amaçlı tuzlu su örnekleri hazırlandı.
Deneye katılan erkekler, gözyaşı veya tuzlu su örneklerini kokladıktan sonra rakiplerine karşı saldırgan davranışlarını ölçmek amacıyla tasarlanmış bir bilgisayar oyununa katıldı.
Oyunda katılımcılar, rakiplerinin kendilerinden para aldığını düşündükleri durumlarla karşılaştı. Ardından rakiplerinden karşılık olarak para eksiltme seçeneğine sahip oldu.
Araştırmacılar, gözyaşına maruz kalınan koşulda bu tür misilleme davranışlarının kontrol koşuluna kıyasla yüzde 43,7 daha düşük olduğunu belirledi.
GÖZYAŞININ KOKUSU YOK AMA BEYİN ALGILIYOR
Araştırmanın en şaşırtıcı sonuçlarından biri, gözyaşının insanlar tarafından belirgin bir koku olarak algılanmamasına rağmen biyolojik etki oluşturabilmesiydi.
Bilim insanları, insanlara ait 62 farklı koku reseptörünü laboratuvar ortamında inceledi.
Bu reseptörlerden dördünün gözyaşına tepki verdiği belirlendi.
Bulgular, insan gözyaşının farkında olmadan algıladığımız kimyasal sinyaller taşıyabileceği düşüncesini güçlendirdi.
BEYİN GÖRÜNTÜLERİNDE DEĞİŞİM GÖRÜLDÜ
Araştırmacılar, gözyaşının beyin üzerindeki etkisini incelemek amacıyla fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) yönteminden de yararlandı.
Elde edilen görüntülerde, gözyaşına maruz kalmanın saldırganlıkla ilişkili beyin bölgelerindeki faaliyetleri azalttığı gözlemlendi.
Aynı zamanda koku işleme ve saldırganlıkla bağlantılı beyin bölgeleri arasındaki işlevsel bağlantılarda değişiklikler tespit edildi.
Bu sonuçlar, gözyaşının yalnızca görsel veya duygusal bir iletişim aracı olmayabileceğini, kimyasal iletişimde de rol oynayabileceğini düşündürüyor.
GÖZYAŞI BİR SAVUNMA MEKANİZMASI OLABİLİR Mİ?
Bilim insanları, bazı kemirgen türlerinin gözyaşlarında saldırgan davranışları azaltabilen kimyasal sinyaller bulunduğunu daha önce ortaya koymuştu.
İnsanlar üzerinde elde edilen yeni bulgular, benzer bir mekanizmanın insanlarda da bulunabileceğine işaret ediyor.
Araştırmacılar, gözyaşının saldırganlığı azaltmaya yardımcı olan evrimsel bir iletişim mekanizmasının parçası olabileceğini değerlendiriyor.
Ancak bu yorum henüz kesinleşmiş bir biyolojik işlev olarak kabul edilmiyor.
HERKES İÇİN AYNI SONUÇ GEÇERLİ Mİ?
Araştırmanın önemli sınırlılıkları da bulunuyor.
Çalışmada kadınlardan alınan duygusal gözyaşı örneklerinin erkekler üzerindeki etkisi incelendi. Kadınların gözyaşına nasıl tepki verdiği veya erkeklerin gözyaşının benzer bir etki oluşturup oluşturmadığı bu deneylerle belirlenmedi.
Ayrıca yüzde 43,7’lik azalma, günlük hayattaki şiddet olaylarının aynı oranda azalacağı anlamına gelmiyor. Bu oran, kontrollü bir bilgisayar oyununda ölçülen saldırgan davranışlara ilişkin.
Bilim insanları, gözyaşındaki hangi kimyasal bileşenlerin bu etkiyi oluşturduğunu ve mekanizmanın gerçek yaşam koşullarında nasıl çalıştığını anlamak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu belirtiyor.
Buna rağmen çalışma, insan gözyaşının sanılandan çok daha karmaşık bir biyolojik işleve sahip olabileceğini gösteren dikkat çekici kanıtlar sunuyor.
