Bilim insanları, insan vücudunda milyonlarca yıllık evrimsel geçmişe uzanan şaşırtıcı bir özelliğin izlerini ortaya çıkardı. Hayvanların kulaklarını sesin geldiği yöne çevirmesini sağlayan kasların insanlarda da bulunduğu ve belirli koşullarda hâlâ harekete geçtiği belirlendi.
İnsanların büyük çoğunluğu kulaklarını hayvanlar gibi hareket ettiremese de bilim insanları, kulak çevresindeki bazı kasların işlevlerini tamamen kaybetmediğini ortaya koydu.
Almanya’daki Saarland Üniversitesi bünyesinde gerçekleştirilen ve 2025 yılında Frontiers in Neuroscience dergisinde yayımlanan araştırmada, insanların kulak çevresindeki kasların işitsel dikkat sırasında nasıl tepki verdiği incelendi.
Araştırmacılar, bu kasların insanın evrimsel geçmişinden kalan ve günümüzde belirgin bir kulak hareketi oluşturmasa da sinir sistemi tarafından etkinleştirilebilen yapılar olduğunu belirtti.
DUYMAKTA ZORLANDIĞIMIZDA HAREKETE GEÇİYORLAR
Araştırmanın en dikkat çekici sonucu, kulak kaslarının özellikle zor dinleme koşullarında daha fazla etkinlik göstermesi oldu.
Deneylerde katılımcılardan farklı seslerin bulunduğu ortamlarda belirli bir konuşmayı takip etmeleri istendi.
Araştırmacılar, kulak çevresindeki kasların elektriksel etkinliğini ölçmek için elektromiyografi adı verilen yöntemi kullandı.
Sonuçlar, dinleme görevi zorlaştıkça özellikle üst kulak kası olarak bilinen auricularis superior kasının etkinliğinin arttığını gösterdi.
Bu bulgu, kulaklarını bilinçli olarak hareket ettiremeyen insanlarda bile kulak kaslarının işitsel dikkat süreçlerine tepki verebildiğine işaret etti.
ATALARIMIZIN KULLANDIĞI SİSTEMİN İZLERİ
Kediler, köpekler ve atlar gibi birçok memeli hayvan, kulaklarını sesin geldiği yöne doğru hareket ettirebiliyor.
Bu özellik, hayvanların çevrelerindeki ses kaynaklarını belirlemesine ve olası tehlikelere karşı daha hızlı tepki vermesine yardımcı oluyor.
İnsanlarda ise kulak kepçesini hareket ettiren kaslar büyük ölçüde bu işlevini kaybetmiş durumda.
Bilim insanları, insanın evrimsel geçmişinde daha işlevsel olduğu düşünülen bu kasların günümüzde de sinir sistemiyle bağlantısını koruduğunu değerlendiriyor.
Ancak araştırma, insan atalarının kulaklarını tam olarak ne ölçüde hareket ettirebildiğini belirlemiyor.
KULAKLARIMIZ FARK ETMEDEN HAREKETE GEÇİYOR OLABİLİR
Araştırmada dikkat çeken bir diğer ayrıntı, kasların etkinleşmesinin gözle görülebilir bir kulak hareketi anlamına gelmemesi oldu.
Kasların elektriksel etkinliğinde değişiklik tespit edilse de bu değişim, insanların kulaklarını kediler veya köpekler gibi sesin geldiği yöne çevirebildiğini göstermiyor.
Araştırmacılar, kulak kaslarındaki bu tepkilerin dinleme çabasını değerlendirmek için kullanılabilecek biyolojik göstergelerden biri olabileceğini düşünüyor.
BİLİM İNSANLARI YENİ ARAŞTIRMALAR PLANLIYOR
Elde edilen bulgular, insan vücudunda işlevini büyük ölçüde kaybetmiş gibi görünen yapıların hâlâ bazı sinirsel süreçlerle ilişkili olabileceğini gösteriyor.
Bununla birlikte araştırmacılar, kulak kaslarındaki etkinliğin doğrudan daha iyi duymayı sağladığını ortaya koymuş değil.
Gelecekte yapılacak çalışmaların, bu kasların işitsel dikkat ve dinleme çabasıyla ilişkisini daha ayrıntılı biçimde açıklaması bekleniyor.
Milyonlarca yıllık evrimsel geçmişin izlerini taşıyan kulak kasları, insan vücudunun henüz tam olarak anlaşılmamış özelliklerinden biri olarak bilim dünyasının ilgisini çekmeye devam ediyor.
