Mars’ın gizemli kayaçları Dünya’ya getirilecek
Japonya Uzay Araştırma Ajansı (JAXA), Mars’ın uydusu Phobos’tan örnek toplamak amacıyla geliştirdiği MMX uzay aracını 20 Ekim 2026’da fırlatmaya hazırlanıyor.
JAXA tarafından yürütülen “Martian Moons eXploration” (MMX) görevi, Japonya’nın 28 yıllık bir aranın ardından Mars sistemine gerçekleştireceği ilk sonda fırlatması olma özelliğini taşıyor. Toplam kütlesi fırlatma anında 4.480 kilogramı bulacak olan MMX uzay aracının temel hedefi, Phobos yüzeyinden en az 10 gramlık örnek toplayarak gezegen bilimcilerin kullanımına sunmak.
HEDEF PHOBOS VE DEIMOS’UN KÖKENİNİ ÇÖZMEK
20 Ekim tarihindeki fırlatmanın ardından yaklaşık 1 yıl sürecek bir yolculukla Mars sistemine ulaşacak olan uzay aracı, bölgede 3 yıl boyunca kalarak gözlem ve iniş faaliyetlerini sürdürecek. Bilim insanları toplanan örnekler sayesinde, Phobos ve Deimos’un dev bir çarpışma sonucu uzaya saçılan maddelerden mi oluştuğunu yoksa Güneş Sistemi’nin dışından Mars’ın kütleçekimine kapılan asteroitler mi olduğunu netleştirmeyi amaçlıyor. Toplanan materyallerin 2031 yılında Dünya’ya ulaştırılması planlanıyor.
İNİŞ KARARINI OTONOM SİSTEMLER VERECEK
Phobos’un düşük kütleçekimi ve Dünya ile uzay aracı arasındaki 20 dakikalık iletişim gecikmesi nedeniyle MMX, iniş ve alçalma süreçlerinde otonom navigasyon sisteminden yararlanacak. Yüzeye alçalırken krater ve topografya verilerini analiz edecek olan araç, tehlike tespit ettiği anda inişi iptal ederek yeniden yükselebilecek. Ana aracın inişinden önce ise Fransa ve Almanya uzay ajansları ortaklığıyla geliştirilen “IDEFIX” adlı küçük keşif aracı yüzeye bırakılarak 100 gün boyunca öncü incelemeler gerçekleştirecek.
ROBOTİK KOL VE GAZ AKIŞIYLA ÖRNEK TOPLANACAK
Phobos yüzeyinde konumlanacak robotik kol, silindirik tüpler vasıtasıyla yüzey altından parçalar çıkaracak. Sistemde yer alan ek bir NASA teknolojisi ise basınçlı azot gazı kullanarak en üst katmandaki ince toz parçacıklarını toplayacak. Araştırmacılar, toplanacak örneklerin yaklaşık yüzde 0,1’inin Mars’ın geçmişindeki çarpışmalarla Phobos’a sıçrayan materyallerden oluşabileceğini ve bu verilerin kızıl gezegenin tarihine de ışık tutacağını tahmin ediyor. Yaklaşık 345 milyon dolar bütçeli MMX görevi, gelecekteki derin uzay projeleri için de teknik altyapı sağlayacak.